Wystąpienie: Piotr Babinetz

Dziękuję bardzo.

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Większość to były wypowiedzi oczywiście popierające przypomnienie króla Polski Anny Jagiellonki. Natomiast było też kilka pytań czy takich myśli trochę polemicznych. Myślę, że warto się do nich częściowo odnieść, bo np. jedna z pań poseł dedykowała zasługi Anny Jagiellonki - ale jakoś tak krytycznie - dzisiejszej polskiej prawicy. Myślę, że właśnie polska prawica stara się działać w duchu myśli Jagiellonów, w tym Anny Jagiellonki. Jak już to gorzej w tym kontekście wyglądają próby demolowania polskiej edukacji przez aktualny rząd. Natomiast była też mowa dotycząca tego, czy skuteczna polityka zagraniczna powinna przede wszystkim mieć na celu interes polskiego państwa i narodu. Oczywiście tak. Przykład działania, zaangażowania Anny Jagiellonki pokazuje, że chodzi o państwo mocne militarnie i politycznie, także poprzez gospodarkę, kulturę, naukę i edukację, o czym też państwo mówili.

Też cenne, ważne było spostrzeżenie pani poseł Ewy Leniart, czyli ta walka Anny Jagiellonki o odzyskanie od Habsburgów dzieł sztuki. To też warto pamiętać.

Natomiast tak troszkę może polemicznie odnośnie do niektórych głosów, jakoby Anna Jagiellonka była wyjątkiem, jeżeli chodzi o pozycję kobiet wówczas w Polsce czy w elitach władzy Polski, to pamiętajmy, że w tym samym wieku, nieco wcześniej, była też królowa Bona Sforza. Ona nie miała formalnie takiej pozycji, nie była królem Polski jak Anna Jagiellonka, ale miała duży wpływ na sprawy państwa. Nawet paradoksalnie to utrudniło Annie Jagiellonce wejście do wielkiej polityki. Bo, po pierwsze, Anna Jagiellonka była trzymana przez wiele lat przez swoją rodzinę z dala od polityki, więc było jej trudno nabierać doświadczenia czy nawet teoretycznie przygotować się do tej funkcji, którą przyszło jej później spełniać. A po drugie, najbardziej wpływowe środowiska, elity władzy po doświadczeniach z Boną nie bardzo chciały dopuścić Annę Jagiellonkę do wpływów, szczególnie w tych pierwszych elekcjach po śmierci Zygmunta Augusta. Musiała z trudem stopniowo zdobywać swoją pozycję.

Warto dodać, że wcześniej, w poprzednim wieku, mieliśmy tak wybitną królową jak Elżbieta Rakuszanka, która - co prawda współpracując ściśle ze swoim mężem Kazimierzem Jagiellończykiem - miała znaczący wpływ na politykę polską, przede wszystkim na rozwój pozycji, wzmocnienie pozycji Jagiellonów w Europie Środkowej. Tak że tych kobiet było zdecydowanie więcej.

Kluczowe jest to, że Anna Jagiellonka, stopniowo nabierając doświadczenia przy kolejnych elekcjach i kolejnych wzmocnieniach swojej pozycji, potrafiła zadbać o zapewnienie ciągłości państwa niepodległego od zewnętrznych wpływów. Stopniowo dorastała do swojej roli i zapewniła tę ciągłość wielkiego polskiego, polsko-litewskiego państwa. Dorosła do tej roli i do pozycji kogoś, kto reprezentuje godność wielkiej Rzeczypospolitej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)